دانشگاه ارومیه مطالعات میان رشته‌ای زبان و ادبیات فارسی 3060-7515 1 1 2024 05 21 Cynicism and Islamic Sufism کلبیّون و تصوف اسلامی 11 27 121538 10.30466/jispll.2024.121538 FA علیرضا مظفری استاد گروه آموزشی زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Journal Article 2022 11 23 Many researchers on the philosophical foundation of Islamic mysticism, when examining the impact of the Greek philosopher on Islamic Sufism, discussed in a way that suggests that they are aware of some affinities of the cynics with the ethical and theoretical views of the Sufists, yet for some reasons such as the lack of reliable documents they avoided in elaborating the scale of the influence of that Greek trend upon Islamic Sufism; especially trends such as Malamatieh. This article glances at the history and ideas of cynicism without discussing its impact on Islamic Sufism. Then, it examines the shared beliefs of cynicism and  Islamic Sufism, providing necessary evidence to prove these commonalities. It should be noted that more than having an ordered philosophical structure, cynics hold dogmatic ethical beliefs that were in open conflict with the ethics of their time. Considering the enormous similarities between Sufism and cynicism, it is probable that the theoretical and ethical traditions of the cynics have found their way into Islamic Sufism. Still, since the existing evidence does not prove these impacts, this article deals with some probable ways to prove this. غالب پژوهندگان بنیادهای فسلفی عرفان اسلامی، آنگاه که به بررسی نفوذ دستگاه فلسفی یونان در تصوف اسلامی پرداخته‌اند به نحوی چنان نموده‌اند که از همانندی برخی باورهای کلبیّون با آرای اخلاقی و فکری متصوفه غافل نیستند اما بنا به ملاحظاتی از جمله فقدان اسناد معتبر از دقت و بررسی ابعاد نفوذ عقاید آن نحلۀ یونانی در تصوف اسلامی به ویژه نحله‌هایی چون ملامتیه طفره رفته‌اند. در این مقاله بعد از نگاهی اجمالی به تاریخ و عقاید کلبیّون فارغ از اثبات تأثیر آنان در تصوف اسلامی به بررسی مشترکات باورهای کلبیّون و تصوف اسلامی و ارائۀ شواهد ضروری برای اثبات این مشترکات خواهیم پرداخت. ناگفته نماند که کلبیون بیش از آنکه صاحب دستگاه منظم فسلفی باشند صاحب باورهای جزمی در اخلاقیّاتند که برخی از آن باورها در تناقض آشکار با معیارهای اخلاقی روزگارشان بود. با توجه به مشابهت‌های زیاد تصوب و کلبیّون، احتمال آن می‌رود که سنن فکری و اخلاقی کلبیون به طرقی در تصوف اسلامی راه جسته باشد اما از آنجا که منابع موجود این طرق نفوذ را مستند و تأیید نمی‌کند، برخی از طرق احتمالی در ضمن مقاله مورد بررسی قرار گرفته است.غالب پژوهندگان بنیادهای فسلفی عرفان اسلامی، آنگاه که به بررسی نفوذ دستگاه فلسفی یونان در تصوف اسلامی پرداخته‌اند به نحوی چنان نموده‌اند که از همانندی برخی باورهای کلبیّون با آرای اخلاقی و فکری متصوفه غافل نیستند اما بنا به ملاحظاتی از جمله فقدان اسناد معتبر از دقت و بررسی ابعاد نفوذ عقاید آن نحلۀ یونانی در تصوف اسلامی به ویژه نحله‌هایی چون ملامتیه طفره رفته‌اند. در این مقاله بعد از نگاهی اجمالی به تاریخ و عقاید کلبیّون فارغ از اثبات تأثیر آنان در تصوف اسلامی به بررسی مشترکات باورهای کلبیّون و تصوف اسلامی و ارائۀ شواهد ضروری برای اثبات این مشترکات خواهیم پرداخت. ناگفته نماند که کلبیون بیش از آنکه صاحب دستگاه منظم فسلفی باشند صاحب باورهای جزمی در اخلاقیّاتند که برخی از آن باورها در تناقض آشکار با معیارهای اخلاقی روزگارشان بود. با توجه به مشابهت‌های زیاد تصوب و کلبیّون، احتمال آن می‌رود که سنن فکری و اخلاقی کلبیون به طرقی در تصوف اسلامی راه جسته باشد اما از آنجا که منابع موجود این طرق نفوذ را مستند و تأیید نمی‌کند، برخی از طرق احتمالی در ضمن مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. https://jispll.urmia.ac.ir/article_121538_e36798cff897a3b5324f729c46e9193d.pdf