دانشگاه ارومیه مطالعات میان رشته‌ای زبان و ادبیات فارسی 3060-7515 1 4 2025 02 19 Editorial pitfalls of reprinting literary works (Based on a detailed study of a reprint of Nizami's Khamsa, Moscow Press لغزشگاه‌های ویراستاری بازنشرِ آثار ادبی (براساس مطالعه‌ای تفصیلی بر روی چاپ مجددی از خمسۀ نظامی چاپ مسکو) 32 69 121694 10.30466/jispll.2025.56066.1034 FA رحمان مشتاق مهر گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی .دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه شهید مدنی آذربایجان 0000-0001-5097-651X Journal Article 2025 05 13 Today, one of the problems of the publishing market - which speaks of the stagnation of the market for real research, including the laborious and tedious correction of manuscripts, and the lack of customers - is the repeated and excessive reprinting of texts that were printed and published years ago with the efforts, knowledge, and critical editing of a master of Persian literature, and now, thirty years after the editor's death, any legal obstacle to their reprinting has been removed.<br /><br />Important literary texts, from Ferdowsi's Shahnameh and Khamsa Nizami to the summaries of Saadi and the Masnavi, and the ghazals of Shams and Hafez, and ... today reach their numerous readers in this way.<br /><br />Some people don’t even have the patience for this long wait and have found a shorter way to reprint such works without any hassle. They explain the meaning of one or two words at the bottom of each page of the book and add an introduction based on the history of literature to the beginning of the book and then publish the book without paying attention to the editor’s rights, with their own preface and commentary!<br /><br />In this article, by studying the case of one such reprint – Nezami Ganjavi’s Khamseh, published by Qoqnoos Publishing House based on the Moscow and Baku editions – we have tried to point out the mistakes that editors make while reviewing, proofreading and correcting the style of writing and marking of such texts, so that publishers can act with greater responsibility and respect the scientific and technical minimums in reprinting these works, while respecting the rights of readers. امروزه یکی از مشکلات بازار نشرـ که از کساد و رکود بازار پژوهش‌های واقعی ازجمله تصحیح پرزحمت و ملال‌آور و بی‌مشتری نسخه‌های خطی حکایت می‌کند ـ تجدید چاپ‌های مکرّر و بی‌رویۀ متونی است که سال‌ها پیش به کوشش و دانش و باریک‌بینی یکی از استادان مسلّم ادب فارسی چاپ و منتشر شده و اکنون با گذشت سی‌سال از تاریخ درگذشت مصحّح، هرگونه مانع قانونی از سر راه چاپ مجدّد آن برداشته شده است.<br /><br />امّهات متون ادبی از شاهنامۀ فردوسی و خمسۀ نظامی گرفته تا کلیات سعدی و مثنوی و غزلیات شمس و حافظ و ... امروزه از این طریق به دست خوانندگان پرشمار آن‎ها می‌رسد.<br /><br />بعضی‌ها حتّی حوصلۀ این انتظار طولانی را هم ندارند و برای تجدید چاپ بی‌دردسر این‌گونه آثار راه کوتاه‌تری پیدا کرده‌اند. این‎ها در ذیل هر صفحه از کتاب، یکی دو لغت را معنی می‌کنند و مقدمه‌ای مقتبس از تاریخ ادبیات به اوّل کتاب می‌افزایند و آنگاه کتاب را بدون اعتنا به حقّ مصحّح، به اهتمام و مقدّمه و شرح خود به چاپ می‌رسانند!<br /><br />در این مقاله، با مطالعۀ موردی یکی از این‌گونه تجدید چاپ‌ها ـ خمسۀ نظامی چاپ نشر ققنوس از روی نسخۀ چاپ شوروی ـ سعی کرده‌ایم لغزش‌هایی را که ویراستاران در حین بازبینی و بازخوانی و تصحیح شیوۀ خط و نشانه‌گذاری این قبیل متون، مرتکب می‌شوند، گوشزد کنیم تا ناشران در بازنشرِ این آثار، با احساس مسئولیت بیشتر و رعایت حدّاقل‌های علمی و فنّی عمل کنند و حقوق خوانندگان را ملحوظ دارند. https://jispll.urmia.ac.ir/article_121694_1cba6f19fc9d60ce2532c6df8ecdb87c.pdf