دانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151220240921Investigating the validity of history writing in the criticism and analysis of contemporary poetsبررسی میزان اعتبار تاریخ سرایش درنقد و تحلیل شعر معاصر1912166610.30466/jispll.2025.56121.1030FAباقر صدرینیااستاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تبریزJournal Article20240622The emphasis of text-based literary theories on the exclusion of extratextual factors in the analysis of texts, while it is important and worthy of attention, does not make it unnecessary for researchers and critics of literary works to pay attention to some non-textual factors. Awareness of the time of a literary work's creation is one factor that can shed light on the undiscovered angles of a literary work and help critics understand its evolution and semantic dimensions. The claim of the present article is that although the critic's attention to the date of composition of a poem as an extratextual factor can clarify its hidden dimensions, critics of contemporary poetry should not always consider the time and place stated at the foot of the poem as definite and base their criticism and analysis, because a careful examination of some poetry collections and divans proves that poets, for some reasons, deliberately put a different date than the true date of their composition at the foot of their poems. Neglecting this point has often led to misunderstandings and misplaced inferences from the content of the work and finally unfair judgments about the poet and his life events. Citing examples of the change in the history of the poem and its consequences, the article concludes that in order to accurately understand the various aspects of a poem, first of all, the possibility of intentional change in the date of composition should not be ignored, and secondly, to achieve reassuring results, the content criticism of the work and the date of its composition should be used together.تأکید نظریههای ادبی متنمحور بر کنار نهادن عوامل فرامتنی درنقد وتحلیل متون، درعین حال که واجد اهمیت در خور اعتنایی است، پژوهندگان و ناقدان آثار ادبی را از توجه به پارهای از عوامل غیرمتنی بی نیاز نمیکند. آگاهی از زمان خلق اثر ادبی از جمله عواملی است که میتواند بر زوایای نامکشوف اثر ادبی پرتو افکند و منتقدان را در وقوف به چند و چون تکوین و ابعاد معنایی آن یاری رساند. مدعای مقالۀ حاضر آن است که هرچند توجه منتقد به تاریخ سرایش یک شعر به مثابۀ عامل برون متنی میتواند ابعاد نهفتۀ آن را روشن سازد، با این حال ناقدان شعر معاصر نباید همیشه زمان و مکان قید شده در پای شعر را قطعی تلقی کنند و آن را اساس نقد و تحلیل خود قرار دهند، زیرا که بررسی دقیق برخی از مجموعه ها ودیوان های شعری مؤیّد آن است که شاعران به عللی، عامدانه تاریخ دیگری غیر از تاریخ حقیقی سرایش را در پای شعر خود قید کردهاند. غفلت از این نکته غالباً موجب سوء فهمها و استنباطهای نابهجایی از درونمایۀ اثر و سرانجام داوریهای ناروا در مورد شاعر و سوانح حیات او شده است. مقاله با ذکر نمونههایی از تغییر تاریخ شعر و پیامدهای آن، نتیجه میگیرد که برای فهم دقیق ابعاد گوناگون یک شعر باید اولاً احتمال تغییر عامدانۀ تاریخ سروده را نادیده نگرفت و ثانیاً برای دستیابی به نتایج اطمینان بخش از نقد محتوایی اثر و تاریخ سرایش آن توأمان بهره گرفت.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121666_d385b551ea0bfd931c68b6ab42512beb.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151220240921Introduction and mythological analysis of the missing narrative of Shahriār’s death; the son of Borzu
(based on the old Shahriār-nāma of Farrokhi)شناسایی و تحلیل اسطورهشناختی روایت گمشدۀ مرگ شهریارِ برزو (بر پایۀ شهریارنامۀ کهن سرودۀ فرّخی)102612154110.30466/jispll.2024.121541FAفرزاد قائمیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد0000-0003-0633-6894Journal Article20240625Shahriār-nāma is one of the long Persian epic poems in the continuation of Ferdowsi's Shāh-nāma, which was written in two different versions by two poets named Farrokhi and Mokhtāri. The main poet was Farrokhi, Mokhtāri plagiarized his work and re-composed it under his own name. The story of Shahriār is an outstanding and distinct narrative of the archetype of the epic hero, which shows the mythological Initiation in such forms as the child hero, the Journey, the migration from the birthplace to the enemy's land due to the unkindness of the lineage (such as Siāvash's migration to Turān), crossing the sea, austerity and sacred slavery, seven classic labours (nine groves), departure and return to the center of the world (in this story: Zābul) and his heroic romances. Although the pattern of epic stories ends with the hero's death and martyrdom, the quality of the hero's death, which is killed by the betrayal and conspiracy of a woman (Frānak: the daughter of the Indian king Hitāl), is very special, impressive and different from all other heroes' deaths. However, due to the incomplete publication of Shahriār-nāma, the story of Shahriār 's death has not been published until today. While introducing and textual criticism of the story "Death of Shahryar" based on the Patna manuscript (Bankipur), this paper has analyzed it in relation to the archetypal structure of seven labours of a hero.<br /><br />Based on the manuscript of the Patna library (Bankipur), this paper introduced, textually criticized and edited the missing story of Shahryar's death. Also, the repeating structure of the hero's seven-stage journey in this story has been analyzed by the mythological approach.<br /><br />Based on the manuscript of the Patna library (Bankipur), this paper introduced, textually criticized and edited the missing story of Shahriār's death. Also, the repeating structure of the hero's seven-stage journey in this story has been analyzed by the mythological approach.شهریارنامه، یکی از منظومههای بلند حماسههای فارسی در ادامۀ شاهنامۀ فردوسی است که در دو واریانت مختلف، توسط دو شاعر به نامهای فرخی و مختاری سروده شده است. شاعر اصلی فرّخی بوده، مختاری اثر وی را سرقت و به نام خود بازسرایی کرده است. داستان شهریار، یک روایت برجسته و متمایز از کهنالگوی قهرمان حماسی است که تشرّف اساطیری را در نمودهایی چون کودک قهرمان، سفر، هجرت از زادگاه به سرزمین دشمن بهعلت بیمهری دودمان (همچون هجرت سیاوش به توران)، گذر از دریا، ریاضت و آزمون خاکساری، هفت خان کلاسیک (9 بیشه)، عزیمت و بازگشت به ناف جهان (در این داستان: زابل) و رمانسهای عاشقانه-قهرمانی نشان میدهد. اگر چه الگوی داستانهای حماسی با مرگ و شهادت قهرمان پایان مییابد، کیفیت مرگ قهرمان که با خیانت و توطئۀ یک زن (فرانک: دختر هیتالشاه هندی) کشته میشود، از حیث جزئیات بسیار خاص، تأثیرگذار و متفاوت با همۀ مرگهای قهرمانان دیگر است. با این وجود، به علت انتشار مکرر متن به صورت ناقص، تا امروز این داستان منتشر نشده است. این جستار ضمن معرفی، نقد و تصحیح ابیات گزیدۀ داستان «مرگ شهریار» بر مبنای نسخۀ پتنه (بانکیپور)، از منظر اسطورهشناختی، ساختار الگویی این روایت را در نسبت با سفر قهرمان و درونمایۀ هفت خان، تحلیل کرده است.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121541_e864544fd38d74d6d3d793f3ab855108.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151220240921Representation, Evolution, and Permanence of Iranian National Identity in Persian Poetry; from Rudaki to Shahriarبازنمود، فرگشت و ماندگاری هویت ملی ایرانی در شعر فارسی؛ از رودکی تا شهریار273712156810.30466/jispll.2024.121568FAمحمدعلی عزتزادهدانشجوی دکتری، بنیاد ایرانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، ایران- عضو هیئت مدیره، خزانهدار و دبیر انجمن ایرانشناسی ایران0000-0002-1133-1599Journal Article20240521Common language, along with common geography history, and culture, is one of the main pillars of the identity of nations. Persian language, which has been the common, national, and cultural language of all Iranians in its three generations, together with common memories and history, has played a key role in the formation, consolidation and permanence of the Iranian national identity in the geography of great cultural Iran. Since the beginning of Persian poetry, Iranian poets throughout the great cultural Iran, whether under Iranian governments or under the rule of foreigners, have recognized Persian language as national and cultural language and used it to express their thoughts and opinions. Writing poetry in Persian by all poets of the great cultural Iran during the eleven centuries of Persian poetry life has been one of the important factors in consolidating Iranian national identity. Also at the same time, Persian poetry has transferred elements of Iranian identity to the present era and have become a source of permanence and stability of Iran and Iranian nationality. This research seeks to find the enduring legacy of New Persian poetry; from Rudaki, the father of Persian poetry, to Shahriar, one of the most prominent poets of contemporary Iran; the relation between Persian poetry and Iranian identity and its role in transmission, preservation of continuity, reconstruction and permanence of Iranian civilization, culture and thought in Iran throughout the Islamic period.زبان مشترک در کنار جغرافیا، تاریخ و فرهنگ مشترک، یکی از ستونهای اصلی هویت ملتهاست. زبان فارسی که در سه نسل باستان، میانه و نو، زبان مشترک، ملی و فرهنگی همۀ ایرانیان بوده، به همراه خاطرات و تاریخ مشترک، نقشی کلیدی در شکلگیری، تحکیم و ماندگاری هویت ملی ایرانی در جغرافیای ایران بزرگ فرهنگی ایفا کرده است. از بدو پیدایش شعر فارسی، شاعران ایرانی در سراسر گسترۀ ایران بزرگ فرهنگی، خواه در حکومتهای ایرانی و خواه زیر سلطۀ بیگانگان، زبان فارسی را بهعنوان زبان ملی و فرهنگی شناخته و برای بیان آرا و اندیشههای خود به کار بستهاند. پارسیگویی همۀ شاعران ایران بزرگ فرهنگی طی یازده سدۀ زندگی شعر فارسی، خود یکی از عوامل مهم تحکیم هویت ملی ایرانی بودهاست. اما در عین حال، عناصر هویتی ایرانی نیز از راه اشعار فارسی به دوران اکنون انتقال یافته و مایۀ ماندگاری و استواری ایران و ملیت ایرانی شدهاند. پژوهش حاضر در پی آن است که با جستجو در میراث ماندگار شعر فارسی نو؛ از رودکی، پدر شعر فارسی، تا شهریار، یکی از شاخصترین شاعران معاصر ایران؛ پیـوند شعر فارسی با هویت ایرانی و نقشآفرینیاش در انتقال، حفظ پیوستگی، بازسازی و ماندگاری تمدن، فرهنگ و اندیشۀ ایرانی در ایران دورۀ اسلامی را به تصویر کشد.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121568_eaf5e852ee293f88aa8478e68ac06f10.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151220240921The effectiveness of the tension field (neodynamics) in the novel “Song of the Slayers” by Reza Barahani based on Viktor Frankel’s semantic therapy theoryمیزان اثربخشی میدان تنش ( نئوداینامیک) در رمان آواز کشتگان اثر رضا براهنی بر اساس نظریۀ معنادرمانی ویکتور فرانکل384712159910.30466/jispll.2024.121599FAعلی کشاورز قدیمیدکتری زبان و ادبیات فارسی، نهاد کتابخانههای عمومی کشور، اداره کل کتابخانههای عمومی استان قزوین، قزوین، ایران0009-0003-9072-1003مصطفی ملکی الموتیعضو سازمان نظام مهندسی ایران، مسئول فنی و ناظر معادن استان قزوین، قزوین، ایرانJournal Article20240618Logotherapy, or meaning therapy, is a theory that Dr. Viktor Frankl presented to the world. This theory focuses on human existence and the search for meaning and concept of life. In this theory, mental health is formed based on a certain amount of tension. Instead of internal balance, Frankel considers tension the basis of finding meaning and calls it neodynamics. In other words, the driving force necessary for life is in the middle of a field of tension, one pole of which is meaning, and the other pole is human. This research aims to investigate and analyze the effectiveness of the tension field or neodynamics in the novel "Song of the Killed" by Reza Brahni based on Viktor Frankl's semantic therapy theory. The research method is descriptive-analytical and library style. The findings of the research show that the existence and necessity of the field of tension and its effectiveness in the life of the main character of the story has caused him to find meaning in his life, and the opposite of that is the disappointment in the existential frost, despite the initial intensity, is faint.لوگوتراپی یا معنادرمانی نظریهای است که دکتر ویکتور فرانکل آن را در جهان ارائه کرده است. این نظریه بر وجود و جستوجوی انسان برای یافتن معنا و مفهومی از زندگی تمرکز دارد. در این تئوری سلامت روان بر اساس میزان مشخصی از تنش شکل گرفته است و فرانکل به جای تعادل درونی، تنش را پایۀ یافتن معنا میداند و آنرا نئوداینامیک مینامد. به عبارتی نیروی محرکۀ لازم برای زندگی میان میدانی از تنش، که در یک قطب آن معنی و در قطب دیگر آن انسان است قرار دارد. هدف از این پژوهش بررسی و تحلیل میزان اثربخشی میدان تنش یا نئوداینامیک در رمان آواز کشتگان اثر رضا براهنی براساس نظریۀ معنادرمانی ویکتور فرانکل است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و به شیوۀ کتابخانهای است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که وجود و ضرورت میدان تنش و میزان اثربخشی آن در زندگی شخصیت اصلی داستان باعث یافتن معنا در زندگی او شده است و نقطۀ مقابل آن ناامیدی در حیطۀ فراست وجودی به رغم شدّت اولیه، کمرنگ است.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121599_6af474eb3aeee4aa4aad261ab154acf0.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151220240921Unsaid stories of the history of Tabriz hidden in literary and historical text (From the centuries before Islam to the first half of the 8th Century A.H)ناگفتههایی از تاریخ تبریز، نهفته در متون ادبی و تاریخی (از قرون پیش از اسلام تا نیمۀ اول قرن هشتم هجری)486312157210.30466/jispll.2024.121572FAطه صادریاستادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانهای خارجه، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.0009-0004-6384-5948Journal Article20240531Although a lot has been written about the history of Tabriz, there are still things left unsaid. The date of this city is considered to be around the Parthian period. It seems that the first time was a settlement inside a fence and a strong rampart. Then, it was developed, and after Islam, it became one of the most prosperous and spacious cities on the Iranian plateau, with civil and urban planning activities. In the literary texts, hints of the history and nobles of different regions are not found in the historical texts. In addition to these, literary texts are a suitable platform for understanding the social conditions of cities because most of the historical texts were not devoid of political and governmental purposes. Tabriz is mentioned in Persian literary texts from the 4th century as a town in Azerbaijan and in the 5th century it was mentioned as a city. Native and non-native poets have often praised it and mentioned its prosperity. By examining the writings of writers, historians, and poets about Tabriz, from the fourth century to the first half of the eighth century, this article deals with the attitude of these people towards the city and its people and draws some historical points about the city of Tabriz through those materials.با اینکه دربارۀ تاریخ تبریز بسیار نوشتهاند، هنوز ناگفتههای بسیاری در مورد آن وجود دارد. قدمت این شهر را حدود دورۀ اشکانی دانستهاند. گویا نخست بار شهرکی بوده درون حصار و بارویی محکم؛ سپس توسعه یافته و بعد از اسلام با فعالیتهای عمرانی و شهرسازی به یکی از آبادترین و پهناورترین شهرهای فلات ایران تبدیل شده است. در متون ادبی نکاتی از تاریخ و رجال بلاد یافت میشود که در متون تاریخی نیامده است. علاوه بر آنها متون ادبی بستری مناسب برای دریافت اوضاع اجتماعی شهرهاست، چرا که بیشتر متون تاریخی از اغراض سیاسی و حکومتی خالی نبودهاند. تبریز در متون ادبی فارسی از قرن چهارم با عنوان شهرکی در آذرآبادگان ذکر شده و در قرن پنجم به نام شهر از آن یاد شده است. شاعران بومی و غیر بومی، غالباً آن را ستودهاند و به آبادی و رونق آن اشاره کردهاند. این مقاله با بررسی نوشتههای ادیبان، مورخان و شاعران دربارۀ تبریز، از قرن چهارم تا نیمۀ اول قرن هشتم، به نگرش این افراد نسبت به شهر و مردم آن پرداخته، نکاتی تاریخی را دربارۀ شهر تبریز از خلال آن مطالب نتیجه میگیرد.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121572_c09e1d533a62382c3cc99d3015c3ded3.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151220240921Dramatic identification of persons in five selected debates by Parvin E'tesamiهویتشناسیِ نمایشی ِ اشخاص در پنج مناظرۀ منتخب از پروین اعتصامی647712156110.30466/jispll.2024.121561FAهادی ولی پور قره قیهدانشجوی دکتری تخصصی پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد بینالملل کیش0000-0001-9500-4466Journal Article20240621Debate, as one of the well-known literary genres in world poetry, also has a very important place in Iranian poetry. This type has similarities with drama due to its elements and capacities, such as personality, conflict, dialogue, etc. One of the most important elements in these poems is the existence of a protagonist and antagonist. A personality that is attached to the status quo is standing in front of the force demanding change. Considering that central character and antagonist are more important than other art forms in drama, and until these two characters are not against each other with all their strength, an attractive work will not be formed. Therefore, this research aims to look at the identity of the protagonist and antagonistic persons in these selected poems based on the theoretical literature of drama world. The findings of this research show that the opposing parties in these debates are dynamic, knowledgeable, familiar with the community, multidimensional and willing to answer. This research proves that the characters in Parvin E'tesami debates have the same characteristics as in a drama. The audience is faced with different and new aspects of the identity of individuals, which is far from their expectations at the general level of society. This qualitative research has been carried out in a descriptive-analytical way, relying on library sources and scientific articles.مناظره، به عنوان یکی از گونههای شناخته شدۀ ادبی در شعر جهان، از جایگاه بسیار مهمی در شعر ایران نیز برخوردار است. این گونه، به دلیل دارا بودن عناصر و ظرفیتهایی نظیر شخصیت، کشمکش، ستیز، گفتوگو و... مشابهتهایی با درام دارد. یکی از عناصر بسیار مهم در این اشعار، وجود شخصیت محوری و مخالف است؛ شخصیتی که وابسته به وضعیت موجود است، در مقابل نیرویی که تمام قد در برابر شرایط موجود ایستاده و خواستار تغییر وضعیت است. با توجه به اینکه اهمیت شخصیتِ محوری و مخالف، بیش از سایر گونههای هنری در درام حائز اهمیت است و تا این دو شخصیت با تمام قوا در برابر همدیگر نایستند اثری جذاب شکل نخواهد گرفت، لذا تلاش این پژوهش بر این است به هویتشناسی اشخاص محوری و مخالف موجود در شعر پروین اعتصامی مبتنی بر ادبیات نظری جهانِ درام بپردازد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد، اشخاص مخالف موجود در این مناظرات پویا، آگاه، شناس اجتماع، چندبعدی و حاضرجواب هستند. نتایج حاصل از این پژوهش ثابت میکند، اشخاص موجود در مناظرات پروین اعتصامی، دارای ویژگیهای مشابه موجود در یک اثر نمایشی هستند، زیرا مخاطب، با ابعاد ساختارشکنانه هویت اشخاص که دور از انتظار آنها در سطح عمومی جامعه است مواجه هستند. این پژوهش کیفی، با تکیه بر منابع کتابخانهای و مقالات علمی، به روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121561_08b3fbacd894abd803ddccc8b0b4ebcd.pdf