دانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320241022Nizami's source in composing Khosrow and Shirin poem
(According to the available historical texts and evidence)مآخذ نظامی در سرودن منظومۀ خسرو و شیرین (با توجه به متون و شواهد تاریخی موجود)11512162310.30466/jispll.2024.121623FAمصطفی آرزومند لیالکلدانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره). قزوین. ایران.
مدرس دانشگاه فرهنگیان گیلان. پردیس امام0000-0002-3628-4792Journal Article20240906Khosrow and Shirin, Nizami Ganjai's song, is one of the most famous and influential stories in Persian lyrical literature.Despite its great popularity, the source of this poem is ambiguous. The purpose of this research is to identify and introduce the sources of Nizami in composing the poetry of Khosrow and Shirin. In this article,the opinion of Nizami about the truth of the story has been expressed in descriptive-analytical way and according to the available historical texts and evidence and the analysis of the opinions presented,what was found about the sources of Nizami in the writings of Khosrow and Shirin has been analyzed and the final result has been announced according to the rhythm and history of the poem in Pahlavi literature.Regarding the sources of the story of Khosrow and Shirin, researchers have followed two opinions.A group considered it an imitation of Khosrow and Shirin mentioned in Ferdowsi's Shahnameh, and others considered it an imitation of Vis and Rāmin.The findings indicate that this story has a Pahlavi origin and was created by the surviving Parthians during the Sassanid era. which was on the tongues in Aran and Barde region and Nizami, while knowing the Pahlavi language, had the poem in mind as it was common in popular literature and in the Burda, and refined it until it reached us as it exists and if anything contrary to historical truth is observed in the poem, it is the responsibility of the creators and narrators of the story.خسرو و شیرین، سرودۀ نظامیگنجهای، از مشهورترین و تأثیرگذارترین داستانهای ادبیات غنایی فارسی است. با وجود شهرت فراوان، مآخذ این منظومه مبهم است. هدف در این پژوهش، شناخت و معرفی مآخذ نظامی در نظم منظومۀ خسرو و شیرین است. در این مقاله به روش توصیفی- تحلیلی، ابتدا نظر نظامی دربارۀ حقیقت داستان بیان شدهاست و با توجه به متون و شواهد تاریخی موجود و تحلیل نظرات ارائه شده، آنچه دربارۀ منابع و مآخذ نظامی در سرودن خسرو و شیرین یافته شد، مورد تحلیل قرار گرفته و نتیجۀ نهایی، با توجه به وزن، قالب و سابقۀ منظومه در ادبیات پهلوی، اعلام شدهاست. دربارۀ مآخذ داستان خسرو و شیرین، محقّقان دو نظر را دنبال کردهاند. گروهی آن را تقلیدی از خسرو و شیرین مذکور در شاهنامۀ فردوسی و دیگران، تقلیدی از ویس و رامین دانستهاند. یافتهها حاکی از آن است که این داستان، دارای اصلی پهلوی بوده و توسط اشکانیان بازمانده در دوران ساسانی، ایجاد شدهاست که در منطقۀ اران و بَردِع، بر سر زبانها بوده است و نظامی ضمن آشنایی با زبان پهلوی، منظومه را آنگونه که در ادب عامه و در بردع رایج بوده، پیش چشم داشته و آن را پیراستهاست تا به آنگونه که موجود است به دست ما رسیدهاست و اگر مطلبی خلاف حقیقت تاریخی در منظومه مشاهده میشود، بر عهدۀ سازندگان و راویان داستان است.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121623_db931e0cf55d99d8bd505a1507427f8d.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320251023Examining Conceptual-Orientational Metaphor in Makhzan al-Asrarبررسی استعارۀ مفهومی-جهتی در مخزن الاسرار نظامی162812179810.30466/jispll.2024.121798FAحمیدرضا فرضیگروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز،دانشگاه آزاد اسلامی،تبریز-ایران0000-0003-1087-7976سمانه خرمدل مهرباندانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.Journal Article20241022From the perspective of cognitive linguists, metaphors in language serve an aesthetic function, helping us understand and recognize abstract concepts through them. Therefore, they are tools that lead to the discovery of the speaker's thinking system, and how to think is learned through them. Conceptual metaphors comprise three main categories, of which Orientational metaphors have the highest frequency. The reason for this is the general public's familiarity with the concept of place. Mystical texts and those that contain mental and abstract concepts often require more metaphors, as metaphors help these concepts take on an objective form. Nizami is one of the poets who expressed his thoughts on ruling, philosophy, mysticism, and religion in metaphors in the Masnavi of Makhzan al-Asrar. He has prominently used directional metaphors to express and understand these ideas. The reason for this is the audience's easy understanding of the concept of place and the meaning of directions. In this research, prominent directions in the reservoir of secrets have been extracted, and the concepts expressed by the poet using spatial directions have been examined and analyzed. The result of the research is based on the fact that Nizami has expressed many mystical concepts by directional metaphors: self-abandonment, disconnection, worldliness, indifference, value, worthlessness, benefiting from the grace of truth, spirituality, materiality, and having mastery over the self and the world are among the concepts that are expressed using spatial metaphors.از دیدگاه زبانشناسان شناختی، استعارهها در زبان فقط کارکرد زیباییشناسانه ندارند بلکه به کمک ما میآیند تا مفاهییم انتزاعی به وسیلۀ آنها درک و شناخته شوند؛ از این رو به منزلۀ ابزارهایی هستند که به کشف نظام فکری گویندگان منجر میشوند و چگونه اندیشیدن نیز به وسیلۀ آنها آموخته میشود. استعاره های مفهومی به سه دستۀ عمده تقسیم میشوند که در این میان استعارههای جهتی از بسامد بالایی برخوردارند؛ دلیل این امر آشنایی عموم مردم با مفهوم مکان است. متون عرفانی و در کل متونی که دربرگیرندۀ مفاهیم ذهنی و انتراعی هستند نیاز بیشتری به استعارهها دارند؛ چون استعارهها کمک میکنند تا مفاهیم صورت عینی به خود بگیرند. نظامی در زمرۀ شاعرانی است که در مثنوی مخزنالأسرار، اندیشههای حکمی، فلسفی، عرفانی و دینی خود را در قالب استعارهها بیان داشتهاست. او برای بیان و تفهیم این اندیشهها از استعارههای جهتی به طور برجسته استفاده کردهاست. دلیل این امر درک آسان مفهوم مکان و به درک معنی جهات از سوی مخاطب است. در این پژوهش ابتدا جهتهای برجسته در مخزنالاسرار استخراج شده و مفاهیمی که شاعر آنها را با استفاده از جهتهای مکانی بیان کرده بررسی و تحلیل شدهاست. دستاورد پژوهش مبنی بر این است که نظامی بسیاری از مفاهیم عرفانی متناسب را با استعارههای جهتی بیان کردهاست: ترک خود، قطع تعلقات، دنیاگریزی، بیتوجهی، ارزشمندی، بیارزشی، بهرهمند بودن از فیض حق، معنویت، مادیت و تسلط داشتن بر خود و جهان از جملۀ مفاهیمی هستند که با استفاده از استعارههای مکانی بیان شدهاند. https://jispll.urmia.ac.ir/article_121798_5594e5ca480a86a34052c844202ea26c.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320251023Text correction methodology of Mohammad Ali Foroughi
(based on his lifestyle and personal writings)روششناسی تصحیح متن محمدعلی فروغی (با تکیه بر سبک زندگی و نگاشتههای شخصی او)294312166110.30466/jispll.2025.55603.1006FAنیلوفرسادات عبدالهیگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران./ پژوهشگر پسادکتری0000-0001-9887-3376عفت نقابیگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران/ دانشیارJournal Article20240927Mohammad Ali Foroughi is known as one of the prominent figures of politics and literature in contemporary research. Foroughi was a multifaceted personality who, despite holding important political and state positions, had brilliant literary and cultural activities and is considered an influential person in creating a new look at literature. Zoka al-Molk is one of the pioneers in the modernisation of humanities research. He is one of the pioneers in combining the traditional and modern view of ancient literary texts and is mentioned alongside figures such as Seyyed Hasan Taghizadeh, Mohammad Qazvini and Habib Yaghmai.<br /><br />Text correction can be mentioned among the areas that Foroughi associated with innovation. Although Foroughi uses the ancient method in compiling and correcting texts, his method has differences from that which can be referred to as innovation. Today, these innovations are used by proofreaders in the new and scientific-critical way of proofreading Persian texts. Foroughi's efforts in the correction field have been intertwined with his life in such a way that it can be considered an important pillar of his lifestyle. In this article, we have analyzed Foroughi's theoretical and practical legacy in text correction and its application for text correctors with an analytical and critical view, and we have mentioned examples from his memories, letters and notes.محمدعلی فروغی به عنوان یکی از چهرههای شاخص سیاست و ادبیات در تحقیقات معاصر شناخته میشود. فروغی شخصیتی چندوجهی داشته که در عین تصدّی منصبهای سیاسی، فعالیتهای ادبی و فرهنگی درخشانی داشته و در تاریخ معاصر، در زمینۀ ایجاد نگاه نوگرایانه به ادبیات فارسی از شخصیتهای پیشرو و اثرگذار بهشمار میرفته است. او در تلفیق نگاه سنتی و مدرن به متون کهن ادبی از پرچمداران بوده و همردیف چهرههایی همچون سیدحسن تقی زاده، محمد قزوینی و حبیب یغمایی مطرح می شود. <br /><br />از جمله حوزههایی که فروغی آن را با نوآوری همراه کرده، میتوان تصحیح متون ادبی را نام برد. هرچند ذکاءالملک در گردآوری و تصحیح متون از شیوۀ قدما بهرهمند بوده، روش شخصی او تفاوتهایی با ایشان داشته که نوآوریهایش در قالب این تفاوتها جلوهگر میشود. این نوآوریها امروزه در شیوۀ جدید و تصحیحهای علمی - انتقادی متون فارسی، به عنوان نکاتی سنجیده و بدیع مورد توجه و استفاده مصححان قرار گرفته است. تلاشهای فروغی در حوزۀ تصحیح به قدری با زندگانی او عجین بوده که به عنوان رکن مهمی از سبک زندگیاش مطرح میشود. در این نوشتار با نگاه تحلیلی، به بررسی روش و میراث نظری و عملی فروغی در حوزۀ تصحیح متن و کاربرد آن برای مصححان متون پرداخته و نمونههای این روش را به بیان خودش و در قالب نگاشتههای شخصی او -شامل خاطرات، نامهها و یادداشتها- ذکر کردهایم.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121661_a66039c0c1bebbcfbb6b309fbd9fdbe1.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320241022Theorizing and modeling for Teaching Persian Language (AZFA):
A Qualitative Research Approachنظریهپردازی و مدلسازی برای آموزش زبان فارسی (آزفا): با رویکرد پژوهش کیفی446212169210.30466/jispll.2025.55612.1008FAمحمد فقیریدانشگاه فرهنگیان0000-0003-2571-7588Journal Article20241003Theorizing and modeling of Persian language education is a scientific method to recognize the existing situation and extract theory and model to draw the desired situation. This approach can describe and analyze the patterns, methods and skills of AZFA in teaching centers and groups and identify successful cases and create a common understanding between different trends of it. The statistical population is AZFA centers in Iran and outside Iran and the sample size is done by clustering method. Its theoretical foundations are different theories of language teaching, and AZFA background is examined and compared in different centers. The scope of the research includes models, methods and skills of teaching, evaluation, assessment and testing, educational design, teaching scenarios and different models and styles of classroom management. The research method is mixed; First, the method of narrative research and phenomenology is used to collect data, which are screened based on grounded theory. Then, the appropriate theory is formulated with the deductive-inductive approach, and at the end, an appropriate model is drawn based on the findings. This research can describe the weak and strong points of AZFA current situations and provide a scientific model for its optimal situation. The innovation of this research is that it can become a basis for teaching and testing AZFA and designing and compiling its textbooks.نظریهپردازی و مدلسازی آموزش زبان فارسی شیوهای علمی برای آسیبشناسی وضعیت موجود و استخراج نظریه و مدل برای ترسیم وضعیت مطلوب است. این رویکرد میتواند الگوها، روشها و مهارتهای آزفا را در مراکز و گروههای آموزشی توصیف و تحلیل نماید و موارد موفق را شناسایی کرده و بین گرایشهای مختلف آن درک مشترک ایجاد کند. جامعۀ آماری مراکز آزفا در ایران و خارج از ایران است و حجم نمونه با روش خوشهسازی انجام میگیرد. مبانی نظری آن نظریههای مختلف آموزش زبان است و پیشینه آزفا در مراکز مختلف مورد بررسی و مقایسه قرار میگیرد. دامنۀ پژوهش شامل الگوها، روشها و مهارتهای تدریس، ارزشیابی، سنجش وآزمونسازی، طراحی آموزشی، سناریوهای تدریس و الگوها و سبکهای مختلف مدیریت کلاس است. روش پژوهش ترکیبی است؛ ابتدا از روش روایتپژوهی و پدیدارشناسی برای گردآوری دادهها استفاده میشود و سپس بر اساس نظریۀ دادهبنیاد غربالگری میشود. سپس نظریه متناسب با رویکرد قیاسیاستقرائی تدوین میشود و در پایان مدلی متناسب بر اساس یافتهها ترسیم میگیرد. این پژوهش میتواند نقاط ضعف و قوت وضعیت موجود آزفا را ترسیم کند و برای وضعیت مطلوب آن مدلی علمی ارایه کند. نوآوری این پژوهش در آن است که میتواند مبنایی برای تدریس و آزمونسازی آزفا و طراحی و تدوین کتابهای درسی آن گردد.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121692_e7206acaf947ca20ae2c1acd6c169337.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320251023Criticism and narratological analysis of three stories from Beyhaqi history with emphasis on Gerargent's narrative theoryنقد و بررسی روایت شناسانه سه داستان از تاریخ بیهقی با تاکید بر نظریه روایی ژرارژنت637812166210.30466/jispll.2025.55614.1009FAاعظم ثابت قدمپیام نورJournal Article20241003Narratology is a systematic view of the structure of the narrative, which by examining the form of a literary work tries to gain more meaning than the text and make it clearer. Narratology is a set of general rules for narration and storytelling. , Germas, Tzutan Todrov are among the pioneers of this approach, among them, Geragenet took an effective step in this field and received a lot of attention. And he added more techniques based on his own words. Rous, Gennet's narratology materials are obtained from his famous article called Narrative Narrative. In this work, Gennet classifies discourse into three main categories: time, aspect, and tone. Where he narrates, the text is analyzed based on it. This research has been done in a descriptive-analytical way to investigate the narrative and time pattern according to Gera-Genet's theory in Beyhaqi history. Beyhaqi's history is one of the valuable prose texts of ancient Persian and rich in series of real events, which can clearly analyze Genet's theory on the narratology of Beyhaqi's stories. The findings of this research show that Bayhaghi's narration method has countless linguistic and narrative possibilities and abilities. The findings of this research show that Bayhaghi's narration method has countless linguistic and narrative possibilities and abilities.روایت شناسی نگاهی نظاممند از ساختار روایت است که با بررسی فرم یک اثر ادبی تلاش دارد تا به معنایی بیشتر از متن دست پیدا کند و آن را روشنتر نماید، روایت شناسی مجموعهای از قواعد کلی برای روایت و داستانگویی است، نظریه پردازانی چون ولادیمرپراپ، ژراژنت، گرماس، تزوتان تودروف از پیشگامان این رویکرد هستند که از این میان ژراژنت گامی موثر در این زمینه برداشت ومورد توجه بسیاری قرار گرفت، ژنت مفهوم قطعه بندی یا قرار گیری مطالب و ساخته و پرداخته شدن یک متن جدید را از ساختارگرایان اقتباس نمود و اصطلاحات و تکنیکهای بیشتری که مبتنی بر کلام خود اوست بر آن افزود. روس مطالب روایت شناسی ژنت از مقالهی معروف او به نام گفتمان روایت به دست آمده است در این اثر ژنت گفتمان را به سه مقوله اصلی زمان، وجه، لحن طبقه بندی میکند که زمان شامل نظم و تکرار ویسامد میگردد و لحن به روایت چه کسی واز کجا روایت میکند باز میگردد متن بر اساس آن مورد تحلیل قرار میگیرد . این پژوهش به شیوه توصیفی-تحلیلی به بررسی الگوی روایی و زمانی با توجه به نظریه ژرا ژنت در تاریخ بیهقی پرداخته شده است . تاریخ بیهقی از متون نثر ارزشمند کهن فارسی و غنی از سلسه حوادث واقعی است که نظریه ژنت را بر روایت شناسی حکایتهای بیهقی به روشنی میتوان تحلیل نمود. یافتههای این پژوهش مبین آنست که شیوهی روایتگری بیهقی از امکانات و تواناییهای زبانی و روایی بیشماری برخوردار است به گونهای که گزارشات و حوادث تاریخی رنگ و بویی روایی و داستانی دارند.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121662_a3d6d514d865e80e1f527db84ea0239d.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320241022The Social Semiotics of Hasanak the Vizier in Tarikh-i Bayhaqi in Light of Pierre Guiraud’s Theoryنشانهشناسی اجتماعی داستان حسنک وزیر در تاریخ بیهقی بر مبنای نظریۀ پیر گیرو799112166310.30466/jispll.2025.55646.1014FAفهیمه شفیعی اصفهانیگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران0000-0001-5531-4021زهرا قرقیگروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایرانJournal Article20241021As a significant approach in textual analyses, social semiotics helps writers unveil the hidden layers of the text. The present study examines the implications in the story Hasanak the Vizier in the history book Tarikh-i Bayhaqi in the light of Pierre Guiraud’s social semiotics theory. Therefore, the execution of Hasanak is analyzed at two levels: identity signs and social etiquette signs. As to identity signs, such categories as religion, clothing and occupation were concerned, while the tone of voice and non-verbal communication were the case in social etiquette signs. Findings suggest that religion is an important and key element in the area of identity signs. In fact, in line with the political component in the structure of the study, religion is almost hidden in the story such that the core of the story of Hasanak the Vizier, i.e., the execution of Hasanak is the result of the coordination between the two elements. When it comes to social etiquette signs, a group of characters is in conflict with another group: on the one hand, Abu Sahl Zawzani and the ruler and caliph of Baghdad, on the other hand, Hasanak the Vizier and Khwaja Ahmad Hassan Meymandi and the general public. This unjust rivalry between the two groups resulted in the execution of Hasanak.نشانهشناسی اجتماعی یکی از رویکردهای مهم در پژوهشهای متنی است که نویسنده از رهگذر آن قادر است لایههای پنهان متن را کشف و بررسی کند. ما در این پژوهش بر آنیم باتوجه به مؤلفههای موجود در رویکرد نشانهشناسی اجتماعی پیر گیرو، دلالتهای معنایی متن داستان حسنک وزیر در تاریخ بیهقی را واکاوی کنیم. بر همین اساس ماجرای بر دار کردن حسنک وزیر را در دو سطح نشانههای هویت و نشانههای آداب معاشرت بررسی کردیم. در بخش نشانههای هویت، مقولاتی نظیر دین، پوشاک، و شغل دخیل بودند و در بخش نشانههای آداب معاشرت، لحن کلام و ارتباطهای غیرکلامی مورد توجه واقع شدند. یافتههای پژوهش نشان داد که مقولۀ دین، به عنوان یک عنصر اساسی و کلیدی در بخش نشانههای هویت حائز اهمیت است. درواقع این عنصر، به شکلی پنهان و البته کاملاً به موازات عنصر سیاسی که در ظاهر رکن اساسی داستان است، حضور دارد، به گونهای که هستۀ اصلی داستان که همان بر دار کردن حسنک است، در نتیجۀ هماهنگی این دو عنصر شکل گرفته است. در بخش نشانههای آداب معاشرت نیز، رقابت و تقابل بین دو گروه شخصیتی است؛ از یک سو بوسهل زوزنی و حاکمیت و خلیفۀ بغداد و از سویی دیگر حسنک وزیر و خواجه احمد حسن میمندی و عامۀ مردم، که البته این رقابت ناعادلانه با اعدام حسنک پایان میپذیرد.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121663_5a94d59b92b6aae606911933229c195d.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320251122The act of English translators' reading of the symbols of Hafez's poemsکنش خوانش مترجمان انگلیسی از نمادهای اشعار حافظ9211512169110.30466/jispll.2025.55665.1016FAپریسا حبیبیفارغ التحصیل مقطع دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه شهید مدنی آذربایجانابوالفضل رمضانیاستادیار زبان و ادبیات انگلیسی
گروه زبان و ادبیات انگلیسی
دانشکده ادبیات و علوم انسانی
دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایرانJournal Article20241026Hafiz's poems were introduced to the Western world by Orientalists from the middle of the 18th century, and many translators sought to translate and understand these poems, and in this way tried different methods. Apart from the success rate of translators in conveying the concepts of Hafiz's poetry, they themselves were from the first audiences of Hafez's poems in the West, and how these poems are understood and interpreted is a significant issue. This article deals specifically with how the important translators of Hafiz's poems perceive the frequently-repetitive symbols of these poems based on the elements of theory of reception. According to the theory of reception, every literary text has gaps or voids within itself that characterize the literary text against other texts. According to this theory, in dealing with these gaps, the audience mixes what they have received from the text with what they have in mind and fills these gaps.The symbol is one of the significant semantic gaps in Hafiz's poems, without which it would be difficult to understand Hafez's worldview. Here, the readings of three personal and important symbols of Hafez (Pire-maghan, Rend, Kharabat) in the translations of prominent English translators of the 19th and 20th centuries are evaluated, and the result obtained shows that most English translators have been active readers in reading the symbols of Hafiz's poems and by combining their mental contents with the symbolic element, in most cases, they have highlighted only one of the semantic spectrums of the symbol and in most cases, they have eliminated the aesthetic gap of the poems. اشعار حافظ از اواسط قرن هجدهم میلادی، توسط مستشرقان به جهان غرب معرفی شد و مترجمان بسیاری در صدد ترجمه و فهم این اشعار برآمدند و در این راه شیوههای متفاوت و مختلفی را آزمودند. جدای از میزان موفقیت مترجمان در انتقال مفاهیم شعر حافظ، خود ایشان جزو اولین مخاطبان اشعار حافظ در غرب بودند و چگونگی فهم و نوع برداشت آنان مسئلهای قابل توجه است. این مقاله اختصاصاً به نوع درک مترجمان مطرح غزلیات حافظ از نمادهای پرتکرار این اشعار بر اساس نظریۀ دریافت مؤلفههای نظریة دریافت پرداخته است. بر اساس نظریۀ دریافت هر متن ادبی در درون خود شکافها یا خلأهایی دارد که شاخصۀ متن ادبی در برابر سایر متون است. طبق این نظریه مخاطب در برخورد با این شکافها، آنچه را از متن دریافت کرده با آنچه در ذهن خود دارد، میآمیزد و این شکافها را پر میکند. نماد یکی از شکافهای معنایی قابل اعتنای اشعار حافظ است که بدون درک صحیح آن، فهم جهانبینی حافظ دشوار خواهد بود. در اینجا خوانش سه نماد شخصی و مهم حافظ (پیرمغان، رند، خرابات) را در ترجمههای مترجمان برجستۀ انگلستانِ قرون 19 و 20 مورد ارزیابی قرار گرفته و نتیجهای که حاصل شده نشان از آن دارد که اکثر مترجمان انگلیسی در خوانش نمادهای اشعار حافظ خوانندگانی کنشگر بودهاند و با ترکیب داشتههای ذهنی خود با عنصر نمادین در اغلب موارد فقط یکی از طیفهای معنایی نماد را برجسته کردهاند و در اغلب موارد شکاف زیباییشناسانۀ اشعار را از بین بردهاند.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121691_2ded2a1365f694c4b86e7a6e7a21cba9.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320241121Comparative and confrontational analysis of literary metaphors in Persian and English poetryتحلیل مقایسهای و مقابلهای استعارههای ادبی در شعر فارسی و انگلیسی11612912166910.30466/jispll.2025.55743.1020FAعصمت دریکونددانشگاه لرستان دانشکده ادبیات و علوم انسانی گروه ادبیات فارسی خرم آباد ایران0000-0002-2051-6640Journal Article20241122The purpose of this research is to investigate literary metaphors in Persian and English texts and compare them and describe their similarities and differences. Because literary language is a language in which words and sentences are usually not used in their original meaning, but take on a figurative meaning. Therefore, the theoretical framework used in the science of expression is Persian. Expression in the term of literature is a set of rules and regulations by means of which a meaning is shown in different ways. The body under investigation is a Persian poem (Divan Parvin Etisami) and an English poem (sylvia plath). The current research has a qualitative nature and its type is descriptive-analytical in the field of Persian and English expression. In this article, an attempt has been made to discuss the similarities and differences between metaphors in Persian and English rhymes in the field of contemporary poetry. And the literary metaphors in contemporary poetry, after identifying and examining all the metaphors in these two works, the similarities and differences between the metaphors of these two works should be discussed by obtaining samples of the poems of the mentioned contemporary poets. In this research, it is avoided to mention all the examples found and a limited number is given, in such a way that by bringing all the verses, the type of metaphor is determined and the elements of the metaphor are also shown in the form of a table at the end after explaining it. By examining the given examples; The similarities and differences of metaphor in two languages are shown in such a way that the most obvious similarity between the two; It is used in both languages; Because metaphor in both languages is borrowing something instead of something else, and its basis is simile, and the most important difference between the two can be seen in their divisions. And the difference of its elements in two languages, because in Persian it is examined in detail and metaphor has four pillars, but in English it has two pillars and it is studied and used more generallyهدف از پژوهش حاضر بررسی استعارههای ادبی در متون نظم فارسی و انگلیسی و مقایسۀ آنها و توصیف شباهتها و تفاوتهای آنهاست. زبان ادبی، زبانی است که در آن معمولاً واژهها و جملات در معنای اصلی بهکار نمیروند، بلکه معنایی مجازی به خود میگیرند. بیان عبارت است از مجموعه قواعد و قوانینی که بهوسیلۀ آنها یک معنی بهطرق مختلف نشان داده میشود. پیکرۀ موردبررسی اثری از شعر فارسی (پروین اعتصامی) و اثری از شعر انگلیسی (گزیدۀ اشعار سیلویا پلات) است. پژوهش حاضر ماهیتی کیفی داشته و نوع آن توصیفی-تحلیلی در حوزۀ بیان فارسی و انگلیسی است. در این مقاله سعی شده است به شباهتها و تفاوتهای موجود بین استعاره در نظم فارسی و انگلیسی در حوزۀ شعر معاصر پرداخته شود. و استعارههای ادبی موجود در شعر معاصر، پس از مشخص و بررسی کردن کل استعارههای موجود در این دو اثر، با به دست دادن نمونههایی از شعر شاعران معاصر ذکرشده به شباهتها و تفاوتهای بین استعارههای این دو پرداخته شود. در این پژوهش از ذکر تمام نمونههای یافتهشده خودداری و تعداد محدودی آورده شده است، بدینصورت که با آوردن تمام بیت، نوع استعارة آن مشخص شده و ارکان استعاره نیز پس از توضیح آن، بهصورت جدول در پایان نشان داده شده است. با بررسی مثالهای دادهشده؛ تشابهات و تفاوتهای استعاره در دو زبان چنین نشان داده میشود که بارزترین تشابه این دو؛ نوع بهکارگیری آن در هردو زبان است؛ چراکه استعاره در هر دو زبان عاریت گرفتن چیزی بهجای چیز دیگریست و اساس آن تشبیه است و مهمترین تفاوت این دو را میتوان در تقسیمبندیهای این دو دانست. و متفاوت بودن ارکان آن در دو زبان، چراکه در فارسی بهطور جزئی بررسی شده و استعارة در آن دارای چهار رکن است، ولی در انگلیسی دارای دو رکن است و کلیتر بررسی و بهکار گرفته میشود.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121669_c7c360ab249e9f3e22a93f3228c60874.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320251121Linguistic Components in the Poems of Sheikh Najibuddin Tabriziمولفه های زبانی در اشعار شیخ نجیب الدین تبریزی13014412169010.30466/jispll.2025.55787.1023FAاحمد علی زاده اقدمدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تبریزمیرجلیل اکرمیاستاد دانشگاه تبریزJournal Article20241208Sheikh Najib al-Din Reza Tabrizi Esfahani is a member of the zhahabiyyeh dynasty in the 11th century AH. In the 11th century, the market of social corruption was so common that no one was a buyer of "Sir and Souluk". For this reason, men of pain, like Sheikh Najib, kept the Muhammadan poverty and Wilayat Mortazavi burning in the corner and beside the burning torch.<br /><br />The purpose of this research is to examine and explore music and poetry and the deep connection between the two, and to examine the internal music, external music and their appearance in the poems of Sheikh Najibuddin Tabrizi, a mystical poet of the 11th century, using the analytical-bassadi research method and to show this The question is, to what extent did the external and internal music affect the rhythm of his poetry? And how Sheikh Najib has instilled the understanding and understanding of his poetry by using puns, word art, and especially repetition and its types, which are the main basis of inner music, and the use of prosody in outer music. The present research shows the importance that the poet, with his knowledge of the influence of the tone and music on the emotions and moods of the reader and listener, has tried to create harmony by using various techniques such as types of music, taking advantage of the store of rich mental vocabulary. between words and repetition, to impress the soul and soul of the audience.شیخ نجیب الدین رضا تبریزی اصفهانی از اقطاب سلسله ذهبیه در قرن یازدهم ه.ق است. در قرن یازدهم بازار فساد اجتماعی چنان رایج بود که کسی خریدار سیر و سلوک نبود .اگر چراغی به نام سیر و سلوک روشن میشد غالباً دکان تزویر و مردم فریبی بود. از این جهت مردان صاحب درد همچون شیخ نجیب ، درگوشه و کنار مشعل فقر محمدی و ولایت مرتضوی را با همه دربدری و غربت فروزان نگه داشتند. <br /><br />هدف از این پژوهش بررسی و کندوکاو موسیقی و شعر و پیوند عمیق این دو ،و بررسی موسیقی درونی ، موسیقی بیرونی و نمود آنها در اشعار شیخ نجیب الدین تبریزی، شاعر عارف قرن یازدهم ، با استفاده از روش تحقیق تحلیلی- بسامدی و نشان دادن این مسا له است که ،موسیقی بیرونی و درونی تا چه میزان بر نظم آهنگ شعر او تأثیر گذاشته؟ و اینکه شیخ نجیب چگونه با بهره گیری از جناس ، صناعات لفظی و بخصوص تکرار و انواع آن که پایه اصلی موسیقی درونی است،و کاربرد اوزان و بحور عروضی در موسیقی بیرونی ، درک و فهم شعرش را القا نموده است. تحقیق حاضر نشان دهنده این مهم است که شاعر ، با اشراف بر میزان تاثیرگذاری لحن و آهنگ موسیقی بر عواطف و روحیات خواننده و شنونده ،سعی کرده است با استفاده از فنون متنوعی از قبیل انواع موسیقی ،بهره گیری از ذخیره واژگان ذهنیِ پرنغز، ایجاد تناسب مابین کلمات و تکرار ، روح و جان مخاطب خود را تحت تاثیر خود قرار دهد.https://jispll.urmia.ac.ir/article_121690_5d6b73f0b302fd836d44c0f1fbb89cbd.pdfدانشگاه ارومیهمطالعات میان رشتهای زبان و ادبیات فارسی3060-75151320251122The source of Satan praise in Iranian/Islamic mysticism With an emphasis on the votes Hallaj, Korragani, Ahmad Qazzali & Eyn ol Qozzat (Investigating the fields outside and inside Islam)سرچشمههای تقدیس ابلیس در عرفـان ایرانی/اسلامی با تأکید بر آراء حلّاج، کُرَّگانی، احمدغزالی و عینالقضات همدانی (بررسیِ زمینههای خارج از اسلام و زمینههای داخلی)14516012162210.30466/jispll.2025.121622FAیحیی نورالدینی اقدمدانشگاه پیام نور0000-0003-3409-1724فاطمه شکردستدانشگاه پیام نور0000-0002-8792-4796Journal Article20241213The creation of man and God's command to all the angels to prostrate to him, and Satan's rejection of this command (based on the text of the Holy Qur'an and Islamic traditions) is an important and challenging subject. And has formed many doctrinal approaches within the framework of Islamic religions, so much so that an important part of the controversy between the various religions and sects of Islam is related to the causes and effects of the creation of Iblis, and his obsession and temptation against man.<br /><br />And finally, it has led to important issues such as the goodness and ugliness of human deeds, predestination, the atonement and punishment of sins, divine justice, the issue of evil, and so on.<br /><br />It is important to note that in a rare attitude among some Sufis, the controversy surrounding Iblis has led to his stage of sanctification, which, of course, is in stark contrast to the explicit text of the Qur'an and hadiths.<br /><br />Such an important and challenging topic demonstrates the need for present research; In the present article, the contexts outside of Islam (Zoroastrianism, Judaism, Christianity, etc.) and the internal contexts of the sanctification of Satan (Israel, Christianity, theology and Sufism) are examined.<br /><br />The results of the research show that the explicit text of what is presented in the Islamic discourse as the sanctification of the devil does not exist in the text of Avesta, Torah, Bible and valid and well-known commentaries and interpretations of these books; But it seems that by laying the groundwork for some of the Torah or biblical approaches, and the Israeli traditions involved in Islam, these issues have laid the groundwork for theological debates and then the mystical Sufi view, also under the Ash'arite worldview.آفرینشِ انسان و دستور خداوند به تمام فرشتگان برای سجدۀ او، و سرباز زدنِ ابلیس از این فرمان (بر مبنای نصّ قرآن کریم و روایات اسلامی) موضوعِ مهمّ و پرچالشی است که بسیاری از رهیافتهای اعتقادی را در چارچوبِ مذاهبِ اسلامی، شکل داده است؛ بحدّی که بخش پررنگی از مناقشاتِ میان مذاهب و نحلههای مختلفِ اسلامی، به علل و اثراتِ خلقتِ ابلیس، و اِغوا و وسوسهگریِ او علیه انسان مرتبط است که در نهایت، به مباحثِ مهمی نظیرِ حُسن و قُبحِ اعمال، جبر و اختیار، تاوان وکیفرِ گناهان، عدل الهی، مسأله شر و... انجامیده است.<br /><br />نکتۀ مهم آنکه در نوعی نگرشِ شاذّ در میان برخی صوفیان، مباحث مرتبط به ابلیس به مرحلۀ تقدیس و تَبْجیلِ وی منجر شده است، که البته این امر، از جهتِ ظاهر، در مغایرتِ کامل با نصّ صریح قرآن و روایات است؛ چنین موضوعِ مهمّ و چالشبرانگیزی، ضرورتِ انجام تحقیقِ حاضر را گوشزد میسازد؛ در مقالۀ حاضر، زمینههای خارج از اسلام (آیین مزدیسنا، یهودیت، مسیحیت و...) و زمینههای داخلیِ تقدیسِ ابلیس (اسرائیلیات، نصرانیات، کلام و تصوف) مورد بررسی قرار گرفته است؛ نتایج پژوهش نشان میدهد نصّ صریحِ آنچه درون گفتمان اسلامی، بعنوان تقدیس ابلیس مطرح شده، در نصوصِ اوستا، تورات، انجیل و شروح و تفاسیر معتبر و شناخته شدۀ این کتابها وجود ندارد ولی به نظر میرسد با زمینه قراردادنِ برخی رهیافتهای توراتی یا انجیلی، و روایاتِ اسرائیلیِ دخیل در اسلام، این موضوعhttps://jispll.urmia.ac.ir/article_121622_d47a01f6206d32720a860709277c291e.pdf