انواع پیکرگردانی زن در فرهنگ افسانه های مردم ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 زبان و ادبیات فارسی، ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز

2 زبان و ادبیات فارسی، ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

10.30466/jispll.2025.56844.1045

چکیده

پیکرگردانی، تغییر شکل ظاهری با استفاده از نیروی ماوراءالطبیعی از صورتی به صورتی دیگر و یا توانایی به انجام امور خارق‌العاده است، بی آن که در ظاهر تغییری روی دهد. این جستار، با هدف بررسی انواع پیکرگردانی زن در قصه‌های عامیانه، با روش تحلیلی – توصیفی و نیز رویکرد کیفی – کمی مجموعة 19 جلدی فرهنگ افسانه‌های مردم ایران را با حدود 2200 قصه کاوش کرده است. در بررسی‌های صورت گرفته در این جستار، ضمن برقراری ارتباط میان پیکرگردانی و موتیف زن و توجه به جنبه‌های مختلف دگردیسی، مواردی از انواع پیکرگردانی زن یافته شد که براساس آن، می‌توان مؤلفه‌های جستجوی انواع پیکرگردانی‌ها را گسترش داد. در این پژوهش، با توجه به گونه‌های متفاوت پیکرگردانی زن در قصه‌های عامیانه، ضمن بهره‌بردن از شیوه معمول در پژوهش‌های مرتبط با پیکرگردانی(برپایۀ تقسیم‌بندی کتاب پیکرگردانی در اساطیر) یعنی شکل پیکرگردانی، برای نخستین بار دو صورت عامل و منشأ پیکرگردانی با مؤلفه‌های؛ عامل درونی، عامل بیرونی، عامل درونی بیرونی و نیز ساختار پیکرگردانی؛ شامل دو مؤلفه خطی و دگردیسی نیز بررسی می‌شود. برپایه نتایج این پژوهش، با بررسی 1168قصه، پیکرگردانی براساس عامل بیرونی با 123مورد، پیکرگردانی خطی با 134 مورد و پیکرگردانی حیوان به زن با 36 مورد، بیشترین بسامد را در میان انواع پیکرگردانی بررسی شدة مرتبط با زن دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مطالعات میان رشته‌ای زبان و ادبیات فارسی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 07 دی 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار