درآمدی بر موقعیت «شهریار» در میدان ادبی ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علّامه طباطبائی، تهران، ایران

2 دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علّامه طباطبائی، مدرّس دانشگاه، تهران، ایران.

10.30466/jispll.2026.56966.1049

چکیده

از جمله دست‌افزارهای پژوهشگر حوزۀ ادبیات، آشنایی با نظریه‌های ادبی و بهره‌مندی از آن‌ها است. او به کمک نظریه می‌تواند به دو اصل مهم در پژوهش برسد: نخست، هدفمندی و سازمندی؛ دوم، پی بردن به لایه‌ها و روابط پنهان یک پدیده یا متن. پرسش بنیادین این پژوهش را می‌توان چنین طرح کرد که به کمک نظریۀ میدان پیر بوردیو، چگونه می‌توان جریان‌های ادبی سال‌های 1285 تا 1367 هجری شمسی را صورت‌بندی کرد؟ دوم این‌که شهریار، چه جایگاهی را در این صورت‌بندی تصاحب کرده است؟ با چه مؤلفه‌هایی؟ این پژوهش با توجه به مطالعات کتابخانه‌ای و روش تلفیقی(بنیادی- کاربردی و با محوریت کیفی) نوشته شده است. دستاوردهای پژوهش نشان می‌دهد که: 1. سرمایۀ فرهنگی، برجسته‌ترین سرمایۀ شهریار است و او به واسطۀ انباشت سرمایه، لحظه به لحظه موقعیت خود را در میدان ادبی و خرده‌میدان شعر تغییر می‌دهد؛ 2. مشخصه‌های هفتگانۀ صدق عاطفی و خیال رمانتیک، شیفتگی به حافظ، تأثیرپذیری از ایرج، خلاقیت و اصالت، تمام وقت شاعر بودن، حضور در حافظۀ جمعی عصر و اشعار ترکی شهریار، همچون مشعل‌هایی پرنور، پرتوی افکنده‌اند در راه شهریار برای رفتن و رسیدن به سمت قطب مستقل؛ 3. در طی این مسیر، شهریار به کمک دو ویژگی نبوغ و عاطفه توانست موقعیت خود را در میدان تثبیت کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مطالعات میان رشته‌ای زبان و ادبیات فارسی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 27 بهمن 1404

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار