تحلیل سفر گرشاسب به روم در گرشاسب‌نامه بر اساس نظریه بیداری قهرمان درون پیرسون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشجوی دکترای زبان وادبیات فارسی،واحد تبریز،دانشگاه آزاداسلامی ، تبریز-ایران.

10.30466/jispll.2026.57085.1058

چکیده

نقد کهن‌الگویی یکی از رویکردهای نقد ادبی معاصر است که به کشف ماهیّت و ویژگی‌های کهن‌الگو‌ها و اسطوره‌ها و نقش آنها در ادبیّات می‌پردازد. این شیوه نقد که پیشتر و بیشتر براساس نظریه تفرد یونگ در عرصه ادبیات مورد توجه قرار گرفته بود در ادامه بر اساس نظریات دنباله‌روان یونگ، یعنی کمپبل و پیرسون نیز انجام گرفت. در مقاله حاضر نیز، تحلیل کهن‌الگویی «داستان گرشاسب » بر اساس نظریه بیداری قهرمان درون کارول پیرسون صورت گرفته است. روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی و از نظر فضای انجام کار کتابخانه‌ای است.فرض بر این بوده که حوادث سفرهای مختلف گرشاسب در کنار هم الگوی سفر یگانه زندگی او را شکل می‌دهند و از بین این سفر‌ها سفر به روم، به لحاظ پرداخت به لایه‌های عمیق اندیشه و روان انسان و با بهره‌گیری از نمادها، نمونه ای از مراحل سفر قهرمان درون را به تصویر می‌کشد. نتایج بحث حاکی از این است که گرشاسب -قهرمان این سفر- در سیر و سلوک درونی و اجتماعی خود، با پشت سر گذاشتن موانع و آزمون‌های مختلف، با عشق همراه می‌شود و به شناختی تازه از جهان دست می‌یابد و آنچه حقیقتاً باعث جاودانگی روح گرشاسب می‌گردد آگاهی و شناختی است که در طول سفر به مدد کهن‌الگوهای یاریگر به دست می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات